III. Murad (1546-1595), Osmanlı İmparatorluğu'nun on ikinci padişahı ve 91. İslam Halifesidir. II. Selim ve Nurbanu Sultan'ın oğludur. Manisa'da şehzadelik yapmış, babasının ölümü üzerine 1574 yılında tahta çıkmıştır. Ordunun başında sefere çıkmamasına rağmen, onun döneminde Osmanlı toprakları en geniş sınırlarına (yaklaşık 20 milyon km² olduğu rivayet edilir) ulaşmıştır. "Muradî" mahlasıyla yazdığı şiirlerle tanınan, tasavvufa düşkün, entelektüel bir padişahtır.
III. Murad döneminin en önemli dış politik olayı, 12 yıl süren (1578-1590) ve "Meşaleler Savaşı" gibi önemli muharebelerin yaşandığı Osmanlı-Safevi savaşlarıdır. Lala Mustafa Paşa ve Özdemiroğlu Osman Paşa gibi komutanların üstün başarılarıyla Kafkasya, Azerbaycan ve Tebriz fethedilmiştir.
Bu savaşlar sonucunda imzalanan 1590 Ferhat Paşa Antlaşması ile Osmanlı Devleti doğudaki en geniş sınırlarına ulaşmış ve Hazar Denizi'ne kadar hakimiyet kurmuştur.
Kuzey Afrika'daki son bağımsız Müslüman devlet olan Fas Sultanlığı'ndaki taht kavgalarına müdahil olan Osmanlılar, Ramazan Paşa komutasındaki bir orduyu Fas'a göndermiştir. 1578 yılında Portekiz ordusuyla yapılan Vadiü'l-Mehazin Savaşı'nda (Üç Kral Savaşı) Portekiz ordusu imha edilmiş ve Kralları Sebastian savaşta ölmüştür. Bu zaferle Fas Osmanlı himayesine girmiş ve Portekiz'in deniz gücü çökertilmiştir.
III. Murad dönemi, "Kadınlar Saltanatı"nın (özellikle annesi Nurbanu Sultan ve eşi Safiye Sultan) etkisini hissettirdiği bir dönemdir. Büyük devlet adamı Sokollu Mehmed Paşa'nın 1579'da bir suikastla öldürülmesiyle bir devir kapanmış ve devlet kademelerinde istikrarsızlık başlamıştır.
Bilime verdiği önemle bilinen III. Murad, Takiyüddin'e İstanbul'da bir Rasathane (Gözlemevi) kurdurmuş, ancak daha sonra uğursuzluk getirdiği inancıyla ve ulemanın baskısıyla yıktırmıştır. İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth ile mektuplaşarak İngilizlere ticari imtiyazlar tanımış ve İspanya'ya karşı diplomatik destek vermiştir.
Saltanatının son yıllarında Avusturya ile başlayan "Uzun Savaşlar" devam ederken, 1595 yılında felç geçirerek vefat etmiştir. Vefat ettiğinde 49 yaşındaydı. Naaşı, Ayasofya Camii'nin avlusundaki türbesine defnedilmiştir. Ardında şiir divanları, genişlemiş sınırlar ama ekonomik olarak (akçenin değer kaybetmesi gibi) zorlanmaya başlayan bir imparatorluk bırakmıştır.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER