II. Selim (1524-1574), Osmanlı İmparatorluğu'nun on birinci padişahı ve 90. İslam Halifesidir. Kanuni Sultan Süleyman ve Hürrem Sultan'ın oğludur. Saç renginden dolayı "Sarı Selim" olarak da bilinir. 1566'da babasının Zigetvar Seferi sırasında vefat etmesi üzerine, Kütahya'dan gelerek tahta çıkmıştır.
II. Selim, Osmanlı tarihinde ordunun başında sefere çıkmayan ilk padişahtır. Devlet işlerini büyük ölçüde, damadı ve sadrazamı olan Sokollu Mehmed Paşa gibi muktedir devlet adamlarına bırakmıştır. Ancak saltanatı boyunca sınırlar genişlemeye devam etmiş ve imparatorluk gücünü korumuştur.
Şehzadelik döneminde, özellikle abisi Şehzade Mustafa'nın idamından sonra, kardeşi Şehzade Bayezid ile büyük bir taht mücadelesine girmiştir. Annesi Hürrem Sultan'ın ölümünden sonra bu çekişme savaşa dönüşmüş, 1559'da Konya yakınlarında yapılan savaşı babasının desteğiyle Selim kazanmıştır. İran'a sığınan Bayezid'in orada boğdurulmasıyla Kanuni'nin tek varisi olarak kalmış ve tahta sorunsuz bir şekilde çıkmıştır.
II. Selim döneminin en büyük askeri başarısı, Doğu Akdeniz'in güvenliği için hayati önem taşıyan Kıbrıs Adası'nın Fethi'dir (1571). Venediklilerin elindeki ada, Lala Mustafa Paşa komutasındaki ordu tarafından zorlu bir mücadele sonunda fethedilmiş ve Akdeniz tam anlamıyla bir Türk gölüne dönüşmüştür.
Ancak bu fethin yankısı Avrupa'da büyük olmuş ve Haçlılar devasa bir donanma toplamıştır. Aynı yıl İnebahtı (Lepanto) Deniz Muharebesi'nde Osmanlı donanması tarihindeki ilk büyük yenilgisini almış ve yakılmıştır. Bu yenilgi üzerine Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa, Venedik elçisine tarihe geçen şu sözü söylemiştir:
"Biz Kıbrıs'ı almakla sizin kolunuzu kestik, siz donanmamızı yakmakla bizim sakalımızı tıraş ettiniz. Kesilen kol yerine gelmez ama tıraş edilen sakal daha gür çıkar."
Gerçekten de Osmanlı, bir kış boyunca çalışarak eskisinden daha güçlü bir donanmayı (Kılıç Ali Paşa yönetiminde) denizlere indirmeyi başarmıştır.
Bu dönemde Sokollu Mehmed Paşa'nın vizyonuyla, Rusya'nın güneye inmesini engellemek ve Orta Asya Türkleri ile bağlantı kurmak için Don-Volga Kanal Projesi gündeme gelmiş, ancak Kırım Hanlığı'nın isteksizliği ve Rus saldırıları nedeniyle yarım kalmıştır. Ayrıca Süveyş Kanalı projesi de düşünülmüş fakat uygulanamamıştır.
Buna karşılık Yemen'de çıkan isyanlar Koca Sinan Paşa ve Özdemiroğlu Osman Paşa tarafından bastırılarak Yemen ve Hicaz güvenliği yeniden sağlanmıştır. 1574 yılında ise Uluç Ali Paşa komutasındaki donanma, İspanyolların elindeki Tunus'u kesin olarak fethederek Kuzey Afrika hakimiyetini pekiştirmiştir. Hatta Endonezya'daki Açe Sultanlığı'na Portekiz zulmüne karşı yardım gönderilerek Osmanlı'nın etki alanı Okyanus ötesine taşınmıştır.
II. Selim, sanata ve imar faaliyetlerine önem veren bir padişahtır. Başmimar Mimar Sinan'a, Edirne'de kendi adına Selimiye Camii'ni inşa ettirmiştir. Mimar Sinan'ın "Ustalık Eserim" dediği bu cami, sadece Osmanlı'nın değil, dünya mimarlık tarihinin en muazzam eserlerinden biri olarak kabul edilir.
8 yıl hüküm süren II. Selim, 1574 yılında, henüz 50 yaşındayken vefat etmiştir. Ölüm sebebi hakkında, hamamda ayağı kayıp düştüğü ve göğüs boşluğunda kanama olduğu veya içkiyi aniden bıraktığı için baş dönmesi geçirdiği yönünde rivayetler vardır. Naaşı, Ayasofya Camii'nin avlusundaki türbesine defnedilmiştir.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER