I. SELİM

I. Selim (Yavuz) (1470-1520), Osmanlı İmparatorluğu'nun dokuzuncu padişahı ve 74. İslam Halifesidir (Osmanlı'da ilk). Yalnızca 8 yıl süren saltanatında (1512-1520) devletin topraklarını 2,5 kat büyütmüş, Hazine-i Hümayun'u ağzına kadar doldurmuştur. Sert mizacı, cesareti ve tavizsiz yönetim anlayışı nedeniyle tarihe "Yavuz" lakabıyla geçmiştir. Babası II. Bayezid'i tahttan indirerek başa geçen ilk ve tek padişah olmasıyla da bilinir.

Taht Mücadelesi ve Kardeşlerin Tasfiyesi

Trabzon Sancakbeyi iken devletin gidişatını ve Şii tehlikesini gören Şehzade Selim, babası II. Bayezid'in pasif politikasına karşı çıkarak Yeniçerilerin desteğiyle tahtı zorla ele geçirmiştir. Tahta çıktıktan sonra "Nizam-ı Alem" ilkesi gereği, tahtta hak iddia edebilecek kardeşleri Ahmed ve Korkut'u bertaraf etmiş, böylece devlette mutlak otoriteyi sağlamıştır.

Çaldıran Zaferi ve Doğu'nun Güvenliği (1514)

Yavuz'un ilk hedefi, Anadolu'da Şii propagandası yaparak devleti içten çökertmeye çalışan Safevi hükümdarı Şah İsmail olmuştur. 1514 yılında büyük bir orduyla İran üzerine yürüyen Yavuz, Çaldıran Ovası'nda Safevi ordusuyla karşılaşmıştır.

Osmanlı topçusunun ve tüfekli piyadelerin üstün ateş gücü sayesinde Çaldıran Savaşı kazanılmış, Şah İsmail tahtını ve hazinesini bırakıp kaçmak zorunda kalmıştır. Bu zafer ve sonrasında Turnadağ Savaşı ile Dulkadiroğulları'nın alınması, Anadolu Türk birliğini kesin olarak sağlamıştır.

Mısır Seferi ve Hilafetin Osmanlı'ya Geçişi

Doğu güvenliğini sağlayan Yavuz, yönünü Güney'e, Memlûk Devleti'ne çevirmiştir. 1516'da Mercidabık Savaşı'nda Memlûk Sultanı Kansu Gavri'yi mağlup ederek Suriye ve Filistin'i ele geçirmiştir.

Asıl büyük hamle ise Sina Çölü'nün geçilmesidir. Yavuz, o güne kadar "geçilemez" denilen Sina Çölü'nü 13 günde geçerek Mısır'a girmiştir. 1517'de Ridaniye Savaşı'nda Memlûk ordusunu hileli bir manevrayla (sabit topların arkasından dolaşarak) imha etmiş ve Mısır'ı fethetmiştir.

Bu fetihle Baharat Yolu kontrol altına alınmış, Mukaddes Emanetler İstanbul'a getirilmiş ve Hilafet makamı Osmanlılara geçmiştir. Yavuz, "Hâkimü'l-Haremeyn" (Mekke ve Medine'nin Hakimi) unvanını reddederek "Hâdimü'l-Haremeyn" (Mekke ve Medine'nin Hizmetkarı) unvanını almıştır.

Hazine ve Vefatı

Yavuz Sultan Selim, devlet hazinesini o kadar doldurmuştur ki, hazine kapısı mühürlenmiş ve vasiyeti üzerine; "Benim altınla doldurduğum hazineyi, torunlarımdan her kim doldurabilirse kendi mührü ile mühürlesin, aksi halde Hazine-i Hümayun benim mührümle mühürlensin" denilmiştir. Osmanlı yıkılana kadar hazine kapısı hep Yavuz'un mührüyle açılmıştır.

Batı'ya yeni bir sefer hazırlığı içindeyken, babasıyla savaştığı Çorlu yakınlarında, sırtında çıkan "Şirpençe" (Aslan Pençesi) denilen bir çıban yüzünden 1520 yılında, henüz 50 yaşındayken vefat etmiştir. Oğlu Kanuni Sultan Süleyman'a zirvede, zengin ve sorunsuz bir imparatorluk bırakmıştır.