ORHAN GAZİ

Orhan Gazi (1281-1362), Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci padişahı ve beyliği gerçek manada bir "Devlet" haline getiren teşkilatçı hükümdardır. Babası Osman Gazi'den 16.000 km² olarak devraldığı toprakları, 95.000 km²'ye çıkararak altı kat büyütmüştür. Ünlü seyyah İbn-i Batuta, onu "Türkmen hükümdarlarının en ulusu" olarak nitelendirmiş ve "Sultan" unvanını kullanan ilk Osmanlı beyi olmuştur.

Bursa'nın Fethi ve Maltepe Zaferi

Orhan Bey, babasının başlattığı kuşatmayı diplomatik bir zaferle sonuçlandırmıştır. Yıllardır abluka altında olan Bursa, 1326 yılında kale komutanı Evranos'un teslim olmasıyla savaşsız alınmış ve Osmanlı'nın başkenti yapılmıştır.

Bursa'nın düşmesi üzerine Bizans İmparatoru III. Andronikos büyük bir orduyla Anadolu'ya geçmiştir. 1329 yılında yapılan Maltepe (Palekanon) Muharebesi, Osmanlı ile Bizans imparatorluk ordusu arasındaki ilk meydan savaşıdır. Orhan Gazi bu savaşta İmparator'u yaralayarak bozguna uğratmış, Bizans'ın Anadolu'yu kurtarma ümitlerini sonsuza dek bitirmiştir. Ardından İznik (1331) ve İzmit (1337) fethedilmiştir.

Rumeli'ye Geçiş: Bir Cihan Devleti Doğuyor

Orhan Gazi döneminin en kritik hamlesi, Türklerin Avrupa kıtasına (Rumeli) ayak basmasıdır. Bizans İmparatorluk tahtı için mücadele eden Kantakuzenos'a yardım etmesi ve kızı Theodora ile evlenmesi stratejik bir ittifak doğurmuştur.

Bu yardımlara karşılık 1353 yılında Gelibolu'daki Çimpe Kalesi Osmanlılara üs olarak verilmiştir. Orhan Gazi'nin oğlu Süleyman Paşa, burayı bir köprübaşı yaparak Trakya fetihlerini başlatmıştır. Gelibolu'da yaşanan büyük bir deprem sonrası yıkılan Bizans kaleleri, Osmanlılar tarafından hızla ele geçirilmiş ve Anadolu'dan getirilen Türkmenler buraya iskan edilmiştir.

Devlet Teşkilatı ve Yenilikler

Orhan Gazi sadece bir fatih değil, büyük bir reformisttir. Osman Gazi dönemindeki aşiret yapısını kurumsal bir devlete dönüştürmüştür:
• İlk Düzenli Ordu: "Yaya ve Müsellem" adıyla ilk profesyonel orduyu kurmuştur.
• İlk Vezir ve Divan: Devlet işlerinin görüşüldüğü Divan teşkilatı kurulmuş ve ilk vezir ataması yapılmıştır.
• İlk Gümüş Para: Devletin ekonomik gücünü gösteren ilk gümüş "Akçe" bu dönemde basılmıştır.

Vefatı ve Mirası

Ömrünün son yıllarında devlet idaresini oğlu I. Murad'a bırakan Orhan Gazi, 1362 yılında Bursa'da vefat etmiştir. Babası Osman Gazi'nin de yattığı Bursa'daki Gümüşlü Kümbet'e defnedilmiştir. Şefkati, adaleti ve kurduğu vakıflarla halkın gönlünde taht kurmuş, "İhtiyareddin" (Dinin Seçkini) lakabıyla anılmıştır.