III. Selim (1761-1808), Osmanlı İmparatorluğu'nun yirmi sekizinci padişahı ve 107. İslam Halifesidir. III. Mustafa'nın oğludur. Şehzadeliğinde "kafes" hayatı yaşamasına rağmen, amcası I. Abdülhamid ona iyi davranmış, dış dünyayla ve özellikle Fransa Kralı XVI. Louis ile mektuplaşmasına izin vermiştir. Bu sayede vizyoner, Batı'yı tanıyan ve köklü reformlara inanan bir şehzade olarak yetişmiştir. "İlhamî" mahlasıyla şiirler yazan, çok iyi bir neyzen ve tamburi olan III. Selim, Türk Sanat Müziği'ne "Suzidilara" makamını kazandırmış büyük bir bestekardır.
1789'da, tam da Fransız İhtilali'nin başladığı yıl tahta çıkan III. Selim, Osmanlı'nın en büyük reform hareketlerinden biri olan Nizam-ı Cedid (Yeni Düzen) hareketini başlatmıştır. Bu sadece bir ordu değil, devletin her kademesine yayılan bir yenilenme projesiydi.
Bu kapsamda; Avrupa tarzında eğitimli ve disiplinli ilk modern ordu olan Nizam-ı Cedid Ordusu kurulmuş, masraflarını karşılamak için İrad-ı Cedid hazinesi oluşturulmuştur. Avrupa başkentlerine (Londra, Paris, Berlin, Viyana) ilk kez daimi elçilikler açılarak Batı'daki gelişmeler yakından takip edilmiştir. Mühendishane-i Berri-i Hümayun (Kara Mühendishanesi) kurularak subay eğitimi modernleştirilmiştir.
Dış politikada ise en büyük şok, kadim dost Fransa'dan gelmiştir. Napolyon Bonapart, 1798'de ani bir kararla Osmanlı toprağı olan Mısır'ı işgal etmiştir. Osmanlı Devleti, tarihinde ilk kez Rusya ve İngiltere ile ittifak kurarak Fransa'ya savaş açmıştır.
Cezzar Ahmed Paşa komutasındaki (Nizam-ı Cedid askerlerinin de bulunduğu) Osmanlı ordusu, Akka Kalesi önlerinde Napolyon'u durdurarak tarihinin ilk yenilgisini tattırmıştır. Napolyon, "Kader beni bir ihtiyarın elinde oyuncak etti" diyerek geri çekilmek zorunda kalmıştır.
III. Selim'in reformları, çıkarları zedelenen kesimleri (Yeniçeriler, ulema, ayanlar) rahatsız etmiştir. 1807 yılında, Nizam-ı Cedid askerlerinin giydiği üniformaları bahane eden Kabakçı Mustafa önderliğindeki isyancılar ayaklanmıştır. Kan dökülmesini istemeyen nazik ruhlu Padişah, Nizam-ı Cedid'i lağvetmiş ve tahttan çekilmeyi kabul etmiştir. Yerine amcasının oğlu IV. Mustafa geçmiştir.
Tahttan indirildikten sonra tekrar kafes hayatına dönen III. Selim'i kurtarmak ve tekrar tahta geçirmek için Rusçuk Ayanı Alemdar Mustafa Paşa, 16.000 kişilik ordusuyla İstanbul'a gelip sarayı basmıştır.
Ancak IV. Mustafa, tahtını korumak için amcası III. Selim ve kardeşi II. Mahmud'un ölüm emrini vermiştir. Alemdar'ın adamları kapıları kırıp içeri girdiğinde, III. Selim ney üflerken yakalanmış ve cellatlarla boğuşarak feci şekilde şehit edilmiştir. (Şehzade Mahmud ise cariyelerin yardımıyla dama kaçırılarak kurtulmuştur). III. Selim'in naaşı, Laleli Camii'ndeki babasının türbesine defnedilmiştir.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER