III. OSMAN

III. Osman (1699-1757), Osmanlı İmparatorluğu'nun yirmi beşinci padişahı ve 104. İslam Halifesidir. II. Mustafa ve Şehsuvar Sultan'ın oğludur. Babasının tahttan indirilmesinden sonra tam 51 yıl boyunca Topkapı Sarayı'ndaki Şehzadegan Dairesi'nde (Kafes) kapalı kalmıştır. Bu süre, Osmanlı tarihinde bir şehzadenin kafeste geçirdiği en uzun süredir. 1754 yılında, ağabeyi I. Mahmud'un vefatı üzerine 55 yaşında tahta çıkmıştır.

Kafes Hayatının Etkileri ve Kişiliği

Yarım asrı aşkın hapis hayatı, III. Osman'ın psikolojisi üzerinde derin izler bırakmıştır. Genellikle sinirli, sabırsız ve sert mizaçlı biri olarak tanınır. Selefi I. Mahmud'un aksine müzikten nefret ettiği ve saraydaki müzisyen cariyeleri uzaklaştırdığı rivayet edilir.

Sarayda dolaşırken cariyelerle karşılaşmaktan hoşlanmadığı için ayakkabılarına demir ökçeler taktırmış, bu sayede cariyelerin sesi duyup o gelmeden ortadan kaybolmalarını sağlamıştır. Ancak tüm bu garipliklerine rağmen, yalanı ve rüşveti sevmeyen, tebdil-i kıyafetle halkın arasına karışıp sorunları dinleyen ve fakirlere cömert davranan bir yönü de vardır.

İstikrarsız Yönetim ve Yangınlar

III. Osman'ın 3 yıl süren kısa saltanatı, siyasi istikrarsızlıklarla doludur. Sadrazamların güçlenmesinden ve kendi otoritesini gölgelemelerinden çekindiği için çok sık sadrazam değiştirmiştir. Kısa saltanatına tam 7 sadrazam sığdırmış, bu durum devlet yönetiminde boşluklar yaratmıştır.

Döneminin en büyük felaketleri İstanbul yangınlarıdır. Cibali, Hocapaşa ve Babıali yangınları gibi büyük afetler İstanbul'un büyük kısmını küle çevirmiştir. Padişah, yangınların söndürülmesi ve şehrin yeniden imarı için bizzat gayret göstermiş, halkın mağduriyetini gidermeye çalışmıştır.

Nuruosmaniye Camii ve Ahırkapı Feneri

III. Osman döneminin en kalıcı mirası, inşası I. Mahmud döneminde başlayan ancak tamamlanması kendisine nasip olan Nuruosmaniye Camii'dir. Barok ve Rokoko tarzının Osmanlı mimarisindeki ilk ve en görkemli örneği olan bu camiye kendi adını vermiştir (Osmanlı'nın Nuru).

Ayrıca Osmanlı'nın ilk deniz feneri olan Ahırkapı Feneri bu dönemde inşa edilmiş, Üsküdar'da İhsaniye Camii yaptırılmış ve Midilli Adası'na Malta korsanlarına karşı bir kale inşa ettirilmiştir.

Vefatı

Kısa süren saltanatı boyunca barış politikası izleyen, Prusya Kralı II. Friedrich'in ittifak teklifine karşı tarafsız kalan III. Osman, 1757 yılında "şirpençe" (şarbon çıbanı) hastalığından veya uyluk urundan dolayı vefat etmiştir. Naaşı Yeni Cami'deki Turhan Valide Sultan Türbesi'ne defnedilmiştir. Çocuğu olmadığı için yerine amcasının oğlu III. Mustafa geçmiştir.