ANA SAYFA YÖNETİCİLER BİLİM İNSANLARI VE ALİMLER DÜŞÜNÜRLER VE EDEBİYATÇILAR SPORCULAR

III. AHMED

III. Ahmed (1673-1736), Osmanlı İmparatorluğu'nun yirmi üçüncü padişahı ve 102. İslam Halifesidir. IV. Mehmed ve Gülnuş Sultan'ın oğludur. Kardeşi II. Mustafa'nın Edirne Vakası ile tahttan indirilmesi üzerine 1703 yılında tahta çıkmıştır. Hattat, şair ("Necib" mahlasıyla) ve sanatkâr ruhlu bir padişah olan III. Ahmed, Osmanlı tarihinin en renkli ve tartışmalı dönemlerinden biri olan Lale Devri'ne damgasını vurmuştur.

Prut Zaferi ve Toprakları Geri Alma Ümidi

III. Ahmed'in saltanatının ilk yılları, Karlofça ile kaybedilen toprakları geri alma ümidiyle geçmiştir. 1711 yılında Rus Çarı I. Petro'ya (Deli Petro) karşı kazanılan Prut Zaferi bu ümidi yeşertmiştir. Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa komutasındaki ordu, Rus ordusunu Prut Nehri kıyısında çembere almış ve yapılan antlaşma ile Azak Kalesi geri alınmıştır.

Bu moralle Venedik'e savaş açılmış ve Mora Yarımadası geri alınmıştır. Ancak Avusturya'nın savaşa dahil olması ve 1716 Petrovaradin Bozgunu, işleri tersine çevirmiştir. 1718 Pasarofça Antlaşması ile Belgrad gibi hayati bir kale kaybedilmiş ve Osmanlı'nın Avrupa'daki fetih dönemi fiilen kapanmıştır.

Lale Devri: Zevk, Sefa ve Yenilik

Pasarofça Antlaşması'ndan sonra Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın yönlendirmesiyle Osmanlı, 1718-1730 yılları arasında sürecek olan "Lale Devri"ne girmiştir. Bu dönemde savaştan ziyade diplomasi, sanat ve eğlence ön plana çıkmıştır. İstanbul'un dört bir yanı köşkler, kasırlar ve lale bahçeleriyle donatılmıştır.

Ancak bu dönem sadece zevk ve sefa değil, aynı zamanda bir kültür ve yenilik dönemidir. Yirmisekiz Mehmed Çelebi gibi elçiler Avrupa'ya gönderilerek Batı'daki gelişmeler takip edilmiştir. En önemli yenilik ise İbrahim Müteferrika ve Said Efendi tarafından 1727'de ilk Türk matbaasının kurulmasıdır. Ayrıca Tulumbacılar Ocağı (İtfaiye), çini ve kağıt fabrikaları bu dönemde açılmıştır.

Patrona Halil İsyanı ve Hazin Son

Halkın ekonomik sıkıntı içinde olması, saray erkanının lüks içinde yaşaması ve İran seferinden gelen başarısızlık haberleri, büyük bir sosyal patlamaya neden olmuştur. 1730 yılında Patrona Halil isimli bir hamam tellakının önderliğinde başlayan isyan, Lale Devri'nin kanlı bir şekilde bitmesine yol açmıştır.

İsyancıların isteği üzerine Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa idam edilmiş, köşkler ve bahçeler yağmalanmıştır. Sultan III. Ahmed, isyancıların isteğiyle tahttan feragat etmiş ve yerine yeğeni I. Mahmud geçmiştir.

Vefatı

Saltanatı 27 yıl süren III. Ahmed, tahttan indirildikten sonra 6 yıl daha sarayda yaşamış ve 1736 yılında vefat etmiştir. Naaşı Yeni Cami'deki Turhan Valide Sultan Türbesi'ne defnedilmiştir. Yeğeni I. Mahmud'a verdiği "Vezirine tam teslim olma, işi kendin gör" nasihati tarihe geçmiştir.

2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER