I. ABDÜLHAMİD

I. Abdülhamid (1725-1789), Osmanlı İmparatorluğu'nun yirmi yedinci padişahı ve 106. İslam Halifesidir. III. Ahmed'in oğlu ve III. Mustafa'nın kardeşidir. 1774 yılında tahta çıktığında, devlet tarihinin en zorlu savaşlarından birini (1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı) kaybetmek üzereydi. 49 yıllık uzun kafes hayatının ardından tahta geçen Abdülhamid, nazik, dindar ve halkla iç içe olmayı seven bir padişah olarak tanınmıştır.

Küçük Kaynarca Antlaşması ve Kırım'ın Kaybı

Tahta geçtikten sadece 6 ay sonra, Rusya ile Osmanlı tarihinin en ağır antlaşmalarından biri olan 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nı imzalamak zorunda kalmıştır. Bu antlaşma ile Kırım Hanlığı bağımsız olmuş (ilk kez halkı Müslüman bir toprak kaybedilmiştir), Rusya Karadeniz'de donanma bulundurma ve boğazlardan geçiş hakkı elde etmiştir. Ayrıca Ruslara Ortodoksları himaye hakkı verilerek iç işlere karışma yolu açılmıştır.

Rusya'nın Kırım'ı ilhak etme planları devam etmiş, 1779 Aynalıkavak Tenkihnamesi ile Rus yanlısı Şahin Giray'ın hanlığı kabul edilmiş ve nihayetinde 1783'te Rusya Kırım'ı resmen işgal ederek topraklarına katmıştır.

Halil Hamid Paşa ve Islahatlar

I. Abdülhamid, devletin bekası için köklü ıslahatların şart olduğunu görmüş ve Sadrazam Halil Hamid Paşa ile birlikte önemli reformlara imza atmıştır. Yeniçeri sayımı yapılarak ulufe alım-satımı yasaklanmış, Sürat Topçuları Ocağı genişletilmiş ve İstihkam Okulu açılarak modern askeri eğitim verilmeye başlanmıştır.

Yerli malı kullanımı teşvik edilmiş, donanma güçlendirilmiş ve yabancı uzmanlardan (Baron de Tott gibi) faydalanılmıştır. Ancak Halil Hamid Paşa'nın III. Selim'i tahta geçirmek istediği dedikodusu üzerine idam edilmesi, reform sürecini sekteye uğratmıştır.

Özi Kalesi Faciası ve Vefatı

Saltanatının son yılları, Rusya ve Avusturya ile yapılan savaşlarla geçmiştir. 1787'de başlayan savaşta, Osmanlı ordusu Avusturya'ya karşı Sebeş Zaferi'ni kazansa da, Rus cephesinde işler kötü gitmiştir. 1788 yılında Ruslar, stratejik öneme sahip Özi Kalesi'ni kuşatmıştır. Uzun bir direnişten sonra kale düşmüş ve Ruslar kale içindeki 25.000 Müslümanı (kadın ve çocuklar dahil) kılıçtan geçirmiştir.

Özi'nin düştüğü ve halkın katledildiği haberi İstanbul'a ulaştığında, Sultan I. Abdülhamid bu acıya dayanamayarak felç geçirmiş ve kısa süre sonra, 1789 yılında kederinden vefat etmiştir. Naaşı Bahçekapı'daki (Eminönü) kendi yaptırdığı türbesine defnedilmiştir.