II. Osman (1604-1622), Osmanlı İmparatorluğu'nun on altıncı padişahı ve 95. İslam Halifesidir. I. Ahmed'in oğludur. Amcası I. Mustafa'nın tahttan indirilmesi üzerine henüz 13 yaşında tahta çıkmıştır. "Genç" lakabıyla anılan Osman, divan edebiyatında "Farisî" mahlasını kullanan, çok iyi eğitimli, Doğu ve Batı dillerine hakim, vizyoner ancak tecrübesiz bir padişahtır.
Saray geleneklerini yıkarak Fatih Sultan Mehmed döneminden sonra ilk kez saray dışından, hür Türk kızlarıyla evlenmiş, bu hareketiyle saraydaki devşirme ve harem ağalarının tepkisini çekmiştir.
Genç Osman'ın kaderini belirleyen olay, Lehistan üzerine çıktığı Hotin Seferi (1621) olmuştur. Sefer sırasında Yeniçerilerin disiplinsizliğini, gayretsizliğini ve savaşı uzattıklarını bizzat görmüştür. Hotin Kalesi önünde yapılan savaşlarda kesin bir zafer kazanılamamış ve antlaşma yapılarak geri dönülmüştür. Bu sefer, Padişah'ın kafasında Kapıkulu ocaklarını (Yeniçeri ve Sipahi) tamamen kaldırma fikrini kesinleştirmiştir.
Genç Osman, Osmanlı tarihinde o güne kadar görülmemiş radikal reformlar planlamıştır. Niyeti; yozlaşmış Yeniçeri ocağını kapatmak, yerine Anadolu, Suriye ve Mısır Türklerinden oluşan milli bir ordu kurmak, başkenti İstanbul'dan Anadolu'ya (muhtemelen Bursa veya Kahire) taşımak ve ilmiye sınıfının siyasi gücünü kırmaktır.
Anadolu'ya geçip asker toplamak için "Hacca gideceği" bahanesini öne sürmüştür. Ancak bu gizli plan saraydaki casuslar tarafından Yeniçerilere sızdırılınca, Osmanlı tarihinin en büyük ayaklanmalarından biri patlak vermiştir.
1622 yılında Yeniçeriler ve Ulema birleşerek isyan etmiştir. Sarayı basan asiler, akli dengesi yerinde olmayan I. Mustafa'yı tekrar tahta çıkarmıştır. Genç Osman, Yeniçeri ağasına sığınarak asileri ikna etmeye çalışsa da başarılı olamamıştır. İsyancılar padişahı yakalayıp beygire bindirmiş, hakaretler eşliğinde İstanbul sokaklarında dolaştırarak Yedikule Zindanları'na götürmüşlerdir.
Burada "Haile-i Osmaniye" denilen facia yaşanmıştır. Genç Osman, güçlü fiziğiyle cellatlara uzun süre direnmiş, ancak sırtı ve hayaları sıkılarak etkisiz hale getirilmiş ve boğularak şehit edilmiştir. Kulağı kesilerek isyancıların başına kanıt olarak götürülmüştür.
Henüz 17 yaşındayken feci bir şekilde öldürülen II. Osman, Osmanlı tarihinde bir isyan sonucu öldürülen ilk padişahtır. Ölümü Anadolu'da büyük üzüntü yaratmış ve yıllarca sürecek olan Abaza Mehmed Paşa isyanı gibi "Genç Osman'ın kan davası"nı güden isyanlara neden olmuştur. Naaşı babası I. Ahmed'in türbesine defnedilmiştir.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER