I. AHMED

I. Ahmed (1590-1617), Osmanlı İmparatorluğu'nun on dördüncü padişahı ve 93. İslam Halifesidir. III. Mehmed ve Handan Sultan'ın oğludur. Babasının beklenmedik ölümü üzerine 1603'te, henüz 13 yaşındayken tahta çıkmıştır. Osmanlı tarihinde sancağa çıkmadan tahta geçen ilk padişahtır. Çocuk yaşta tahta çıkmasına rağmen, dindarlığı ve devlet yönetimine olan ilgisiyle dikkat çekmiştir.

Ekber ve Erşed Sistemi: Kardeş Katlinin Sonu

I. Ahmed'in Osmanlı tarihindeki en büyük reformu, veraset sistemini değiştirmesidir. Fatih Kanunnamesi'nde yer alan "kardeş katli" uygulamasını fiilen kaldırarak yerine "Ekber ve Erşed" (Hanedanın en yaşlı ve en akıllı üyesinin tahta geçmesi) sistemini getirmiştir. Bu sayede kardeşi Şehzade Mustafa'yı öldürtmemiş ve Osmanlı hanedanında taht geçişlerini daha insani bir kurala bağlamıştır. Ancak bu sistem, şehzadelerin "Kafes" hayatı yaşamasına ve deneyimsiz padişahların tahta çıkmasına da zemin hazırlamıştır.

Zitvatorok Antlaşması ve Celali İsyanları

Dış politikada en önemli olay, Avusturya ile 1606 yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması'dır. Bu antlaşma ile Avusturya arşidükü, protokolde Osmanlı padişahına denk sayılmış (eskiden sadrazama denkti) ve Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki mutlak üstünlüğü sona ermiştir.

İçeride ise Anadolu'yu kasıp kavuran Celali İsyanları (Canbolatoğlu, Kalenderoğlu vb.) ile uğraşmıştır. Sadrazam Kuyucu Murad Paşa'nın sert ve tavizsiz politikaları sayesinde bu isyanlar kanlı bir şekilde bastırılmış ve devlet otoritesi yeniden tesis edilmiştir. Doğuda ise Safevilerle yapılan savaşlar sonucunda 1612 Nasuh Paşa Antlaşması ile Ferhat Paşa Antlaşması'yla kazanılan topraklar kaybedilmiştir.

Sultanahmet Camii ve Vefatı

I. Ahmed, dindarlığı ve hayırseverliğiyle tanınır. Mimar Sedefkâr Mehmed Ağa'ya, Ayasofya'nın karşısına İstanbul'un siluetini değiştirecek olan altı minareli Sultanahmet Camii'ni (Mavi Cami) inşa ettirmiştir.

Genç yaşta tahta çıkan I. Ahmed, yine çok genç bir yaşta, 27 yaşındayken 1617 yılında tifüs hastalığından vefat etmiştir. Naaşı, kendi yaptırdığı Sultanahmet Camii yanındaki türbesine defnedilmiştir. Vefatından sonra, getirdiği yeni kural gereği yerine kardeşi I. Mustafa tahta çıkmıştır.