ALİ EFE YÖRÜK

Yörük Ali Efe (1895-1951), Türk Kurtuluş Savaşı'nın Batı Anadolu'daki en önemli halk kahramanlarından ve Kuvâ-yi Milliye liderlerinden biridir. 1895'te Sultanhisar'da doğmuş, Sarıtekeli ve Atmaca yörük aşiretlerine mensuptur. 19 yaşında dağlara çıkarak Alanyalı Molla Ahmet Efe'nin grubuna katılmış, onun şehadeti üzerine grubun liderliğini üstlenerek zeybeklerin başına geçmiştir.

Malgaç Baskını ve Direnişin Başlaması

Yörük Ali Efe'nin tarihe geçtiği en önemli olay, 16 Haziran 1919'da gerçekleştirdiği Malgaç Baskını'dır. Yunan işgalinin başladığı o karanlık günlerde, Kıllıoğlu Hüseyin Efe ve arkadaşlarıyla birlikte, Sultanhisar-Atça arasındaki demiryolu köprüsünü koruyan Yunan karakoluna baskın düzenlemiştir.

Karakolun imha edildiği, cephane ve erzağın ele geçirildiği bu eylem; Batı ve Güney Anadolu'da işgalcilere karşı düzenli, bilinçli ve milli şuurla yapılan ilk baskın kabul edilir. Bu başarı, Yunan ordusunun Nazilli'yi boşaltıp Aydın'a çekilmesini sağlamış ve halkın moralini yükseltmiştir.

Aydın Cephesi ve Düzenli Orduya Geçiş

Malgaç başarısının ardından, 7. Tümen Komutanı Miralay Şefik Aker'in emriyle Aydın'ı geri almış, ancak takviye Yunan birlikleri karşısında çekilmek zorunda kalmıştır. Buna rağmen Köşk, Umurlu ve Dörtyol cephelerini kurarak düşman ilerleyişini tam 20 ay boyunca durdurmayı başarmıştır. Bu direniş, Ankara'da düzenli ordunun kurulması için çok kritik bir zaman kazandırmıştır.

Düzenli ordunun kurulmasıyla birlikte grubuyla TBMM ordusuna katılmış, "Milis Miralay" (Albay) rütbesiyle Milli Aydın Cephesi Komutanı olarak görev yapmıştır. Savaş sonrasında Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası ile onurlandırılmıştır.

Mütevazı Kişiliği ve Vefatı

Savaştan sonra kendisine yapılan övgülere; "Milli mukavemette aslan payını kendine ayırmakta hata vardır. Bir elin sesi olur mu?" diyerek mütevazı bir cevap vermiştir. Soyadı Kanunu ile "Yörük" soyadını almıştır.

1951 yılında İzmir'de geçirdiği talihsiz bir tramvay kazasında bacaklarını kaybetmiş, tedavi için gittiği Bursa'da vefat etmiştir. Vasiyeti üzerine "Halkı iyidir, toprağı sever" dediği Aydın'ın Yenipazar ilçesine defnedilmiştir. Evi günümüzde müze olarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır.