SÜTÇÜ İMAM

Sütçü İmam (1871-1922), asıl adıyla İmam Ali, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Güney Cephesi'ndeki en önemli halk kahramanlarından biridir. Geçimini süt satarak sağladığı için "Sütçü" lakabıyla tanınmıştır. Kahramanmaraş'ta işgalci Fransız ve Ermeni askerlerine karşı sıktığı ilk kurşun, sadece bir düşman askerini öldürmekle kalmamış, aynı zamanda Maraş halkının topyekûn direnişini ve kurtuluş mücadelesini başlatan kıvılcım olmuştur.

İlk Kurşun ve Uzunoluk Hamamı Olayı

Mondros Mütarekesi sonrası Maraş önce İngilizler, ardından Fransızlar tarafından işgal edilmişti. Şehirde gerginliğin had safhada olduğu 31 Ekim 1919 günü, Uzunoluk Hamamı'ndan çıkan üç Türk kadını, Fransız üniforması giymiş Ermeni lejyonerlerinin tacizine uğramıştır. İşgalcilerin, "Burası artık Türk memleketi değildir, Fransız müstemlekesinde peçe ile gezilmez!" diyerek kadınların peçesini açmaya çalışması bardağı taşıran son damla olmuştur.

Olaya ilk müdahale eden Çakmakçı Sait, "Gâvur oğulları! Dokunmayın bacılarıma!" diyerek silahsız bir şekilde askerlerin üzerine yürümüş, ancak işgalciler tarafından vurularak şehit edilmiştir. Bu vahşete şahit olan Sütçü İmam, belindeki silahını çekerek tetiğe basmış ve kadınlara saldıran Ermeni lejyonerini alnından vurarak öldürmüş, diğerini de yaralamıştır. Bu olay, Maraş Savunması'nın fiili başlangıcı kabul edilir.

Direniş Günleri ve Fedakârlıklar

Olaydan sonra işgal güçleri Sütçü İmam'ı yakalamak için büyük bir sürek avı başlatmıştır. Sütçü İmam, bir atla şehirden çıkarak Ağabeyli köyüne gitmiş ve izini kaybettirmiştir. Ancak Fransız ve Ermeni birlikleri, yerini öğrenmek için dayısının oğlu Kireççioğlu Kadir'i yakalayarak burnunu ve kulaklarını kesmek suretiyle işkenceyle şehit etmiş ve ibret olsun diye Hükümet Meydanı'nda teşhir etmiştir.

Tüm aramalara rağmen bulunamayan Sütçü İmam, Bertiz bölgesinde Yüzbaşı Muharrem Beyazıt komutasındaki kuvvete katılarak şehrin kurtuluşu için savaşmaya devam etmiştir.

Trajik Vefatı

Maraş'ın düşman işgalinden kurtulmasından sonra belediyede görev alan ve kalede topçuluk yapan Sütçü İmam'ın vefatı oldukça hüzünlüdür. Savaş meydanlarında düşman kurşunuyla ölmeyen kahraman, zafer kutlamaları sırasında yaşanan bir kaza sonucu hayatını kaybetmiştir.

Kasım 1922'de, Maraş'ın kurtuluşunda yaşanan "Bayrak Olayı"nın yıl dönümü kutlamaları sırasında kaleden top atışı yapılırken, ısınıp alev alan topun barut haznesi patlamış ve silahtan kopan bir parça Sütçü İmam'ın alnına saplanmıştır. Ağır yaralanan Sütçü İmam, kaldırıldığı hastanede iki gün yaşadıktan sonra 25 Kasım 1922'de vefat etmiştir.