Ali Fuat Cebesoy (1882-1968), Türk asker, siyasetçi ve devlet adamıdır. Mustafa Kemal Atatürk'ün Harp Okulu'ndan sınıf arkadaşı olan Cebesoy, Milli Mücadele'yi fiilen başlatan ilk komutanlardan biri olarak tarihe geçmiştir. Hem askeri hem de diplomatik başarılarıyla tanınan Cebesoy, Cumhuriyet döneminde de bakanlık ve TBMM Başkanlığı gibi üst düzey görevlerde bulunmuştur.
Mondros Mütarekesi'nden sonra İstanbul'dan Anadolu'ya geçen ilk komutanlardan biridir. Komutasındaki 20. Kolordu ile, İzmit üzerinden Ankara'ya doğru ilerleyen İngiliz birliklerini Geyve Boğazı yakınlarında (bugünkü Alifuatpaşa istasyonu) ateş açarak durdurmuş ve geri püskürtmüştür. Bu olay, Kurtuluş Savaşı'nın düzenli ordu birlikleri tarafından gerçekleştirilen ilk fiili direnişi kabul edilir.
Daha sonra Mustafa Kemal Paşa ile Amasya'da buluşarak Amasya Genelgesi'ni imzalamış ve Milli Mücadele'nin ilk aşamasında Batı Cephesi Komutanlığı yapmıştır.
Yunan işgaline karşı Çerkez Ethem ile birlikte düzenlediği Gediz Taarruzu'nun istenen sonucu vermemesi üzerine Batı Cephesi Komutanlığı'ndan alınarak Moskova Büyükelçiliği'ne atanmıştır. Bu görev, o dönem için hayati öneme sahipti.
Moskova'da Lenin ve Stalin ile görüşerek Sovyet Rusya'nın TBMM hükümetine desteğini sağlamış ve 16 Mart 1921'de Moskova Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşma ile Türkiye'nin kuzeydoğu sınırları büyük ölçüde çizilmiş ve TBMM ilk kez büyük bir devlet tarafından resmen tanınmıştır.
Cumhuriyetin ilanından sonra Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer almış, İzmir Suikastı davasında yargılanıp beraat etmiştir. Siyasete verdiği aradan sonra Atatürk ile barışarak tekrar CHP'den milletvekili seçilmiş, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlıkları ile TBMM Başkanlığı yapmıştır.
1948'de Demokrat Parti'ye geçmiş, 1950 seçimlerinden sonra Cumhurbaşkanı adayı olması beklenirken Celal Bayar'ın seçilmesi üzerine kırgınlık yaşamıştır. 27 Mayıs 1960 Darbesi'nden sonra Yassıada'da yargılanmış ancak serbest bırakılmıştır.
Hiç evlenmeyen Ali Fuat Cebesoy, 1968 yılında İstanbul'da vefat etmiştir. Vasiyeti ve ailesinin isteği üzerine, Milli Mücadele'nin ilk kurşununu attığı yer olan Geyve'deki Alifuatpaşa beldesinde, Merkez Camii avlusuna defnedilmiştir. Naaşı Devlet Mezarlığı'na nakledilmemiştir.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER