ANA SAYFA YÖNETİCİLER BİLİM İNSANLARI VE ALİMLER DÜŞÜNÜRLER VE EDEBİYATÇILAR SPORCULAR

FAHRETTİN ALTAY

Fahrettin Altay (1880-1974), Türk asker ve siyasetçi, Kurtuluş Savaşı'nın simge isimlerinden biridir. Büyük Taarruz'da Yunan ordusunun geri çekilmesini sağlayarak İzmir'e ilk giren Türk süvari birliklerinin komutanı olarak tarihe geçmiştir. Soyadı Kanunu çıktığında, Mustafa Kemal Atatürk tarafından kendisine, Altay Spor Kulübü'nü ziyareti sırasındaki anısına atfen "Altay" soyadı verilmiştir.

Kurtuluş Savaşı ve Büyük Taarruz

1880'de İşkodra'da doğan Fahrettin Altay, Harp Okulu ve Harp Akademisi'ni bitirdikten sonra Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı'nda çeşitli cephelerde (Çanakkale, Romanya, Filistin) görev yapmıştır. Milli Mücadele'nin başlamasıyla Anadolu'ya geçerek Konya Ayaklanması'nın bastırılmasında, I. ve II. İnönü ile Sakarya Meydan Muharebesi'nde kritik roller üstlenmiştir.

En büyük başarısını Büyük Taarruz'da göstermiştir. Komutasındaki 5. Süvari Kolordusu ile Yunan hatlarını yararak düşmanı kovalamış ve 9 Eylül 1922'de İzmir'e girerek şehri işgalden kurtaran öncü birlik olmuştur. Bu başarısı nedeniyle Ferik (Korgeneral) rütbesine terfi ettirilmiştir.

Diplomatik Görevler ve Hakemlik

Cumhuriyet döneminde de orduda ve siyasette önemli görevler üstlenmiştir. 1934 yılında İran ile Afganistan arasındaki sınır anlaşmazlığında "Atabay Hakemliği" yaparak sorunu çözmüş ve günümüz İran-Afganistan sınırının çizilmesini sağlamıştır. Ayrıca İngiltere Kralı VIII. Edward'ın Çanakkale ziyaretine ve Sovyetler Birliği'ndeki askeri manevralara Türk heyeti başkanı olarak katılmıştır.

Siyasi Hayatı ve Vefatı

Atatürk'ün "asker siyasete karışmamalı" ilkesi gereği bir süre milletvekilliğinden ayrılarak orduda kalmayı tercih etmiş, 1945'te Yüksek Askeri Şura üyesi iken yaş haddinden emekli olmuştur. 1946-1950 yılları arasında Burdur milletvekili olarak tekrar meclise girmiştir. 1974 yılında İstanbul'da 94 yaşında vefat eden Fahrettin Altay'ın naaşı, önce Aşiyan Mezarlığı'na, 1988'de ise Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na nakledilmiştir.

2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER