Selahaddin Eyyubi (Yusuf bin Eyyub), Eyyubi Devleti'nin kurucusu, Mısır ve Suriye Sultanı ve İslam tarihinin en büyük kahramanlarından biridir. 1138 yılında Tikrit'te doğan Selahaddin, köken olarak Kürt bir aileye mensuptur. Zengîler hizmetinde yetişmiş, ancak kendi devletini kurarak Mısır, Suriye, Yemen, Hicaz ve Güney Doğu Anadolu'yu tek bayrak altında toplamıştır.
O, sadece bir komutan değil; adaleti, merhameti ve şövalye ruhuyla düşmanlarının bile saygısını kazanmış efsanevi bir liderdir. İslam dünyasında "Kudüs Fatihi" olarak anılırken, Batı dünyasında "Saladin" adıyla dürüstlüğün sembolü olmuştur. Ayrıca Mekke ve Medine'ye hizmet ettiği için "Hadimü'l-Harameyn" unvanını kullanan ilk hükümdardır.
Selahaddin'in yükselişi, amcası Şirkuh ile birlikte Mısır'a gitmesiyle başlamıştır. O dönemde Mısır'da hüküm süren Şii Fâtımî Devleti ve Haçlılar arasındaki güç mücadelesinde, askeri dehasıyla öne çıkmış ve Vezir olmuştur.
Sünni inancına sahip olan Selahaddin, Mısır'da önce orduyu ve yönetimi ele almış, 1171 yılında Fâtımî Halifeliği'ne son vererek Mısır'ı tekrar Abbasi Halifeliği'ne (Sünni İslam dünyasına) bağlamıştır. Nureddin Zengi'nin ölümünden sonra ise Suriye'yi de hakimiyeti altına alarak devasa bir imparatorluk kurmuştur.
Selahaddin, Kudüs Krallığı'nı ortadan kaldırmak ve İslam topraklarını temizlemek için 1187 yılında büyük bir orduyla sefere çıkmıştır. Tiberya yakınlarındaki Hıttin mevkiinde, susuzluktan bitkin düşürdüğü Haçlı ordusunu çembere almıştır.
4 Temmuz 1187'de gerçekleşen savaşta, Kudüs Kralı Lüzinyanlı Guy ve Müslümanlara zulmetmesiyle tanınan Renaud de Châtillon dahil olmak üzere Haçlı ordusunun neredeyse tamamı imha edilmiş veya esir alınmıştır. Selahaddin, yeminini tutarak Renaud'un cezasını bizzat kendi elleriyle vermiştir. Bu zafer, Haçlıların belini kırmış ve Kudüs yolunu açmıştır.
Hıttin zaferinden sonra Akka, Beyrut, Sayda ve Yafa gibi şehirleri hızla fetheden Selahaddin, 20 Eylül 1187'de Kudüs'ü kuşatmıştır. 12 gün süren kuşatmanın ardından şehir 2 Ekim 1187 (Miraç Kandili) günü teslim olmuştur. Böylece 88 yıllık Haçlı işgali sona ermiştir.
• Büyük Merhamet: 1099 yılında Haçlılar Kudüs'ü aldığında Müslümanları kılıçtan geçirip şehri kana bulamışken; Selahaddin şehre girdiğinde Hristiyan halka dokunmamış, ibadethanelerine saygı göstermiş ve fidye karşılığı serbest kalmalarına izin vermiştir. Hatta fidyeyi ödeyemeyen binlerce fakiri kendi hazinesinden ödeyerek serbest bırakmıştır. Mescid-i Aksa, gül sularıyla yıkanarak tekrar ibadete açılmıştır.
Kudüs'ün düşmesi Avrupa'yı ayağa kaldırmış; İngiltere Kralı Aslan Yürekli Richard, Fransa Kralı ve Alman İmparatoru'nun katıldığı devasa bir Haçlı ordusu (3. Haçlı Seferi) yola çıkmıştır.
Akka ve Arsuf'ta yaşanan şiddetli savaşlarda Selahaddin, Kral Richard'a karşı stratejik bir savunma savaşı vermiştir. İki lider savaş meydanında birbirlerine büyük saygı duymuşlardır. Hastalanan Richard'a Selahaddin'in kendi doktorunu ve meyveler göndermesi tarihe geçen bir şövalyelik örneğidir. Sonunda yapılan Ramla Antlaşması (1192) ile Kudüs Müslümanların elinde kalmış, Haçlılar sadece sahil şeridine sıkışmıştır.
Ömrünü at sırtında cihatla geçiren Sultan Selahaddin, Haçlılarla yaptığı barıştan kısa süre sonra, 4 Mart 1193 tarihinde Şam'da vefat etmiştir. Öldüğünde şahsi hazinesinden kefen parası dahi zor çıkmış, çünkü tüm servetini halkına ve askerlerine dağıtmıştır. Mezarı Şam'daki Emevi Camii'nin bahçesindedir.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER