I. Baybars (el-Melikü'z-Zâhir Rüknüddîn Baybars), köle olarak başladığı hayatını İslam dünyasının en kudretli hükümdarı olarak tamamlayan, Memlûk Devleti'nin gerçek kurucusu sayılan Kıpçak asıllı Türk sultandır. Tarihte hem Haçlıları hem de Moğolları (İlhanlıları) aynı dönemde dize getirebilen ender komutanlardan biridir. Sivas veya Karadeniz'in kuzeyinde doğmuş, Moğollar tarafından esir edilip köle pazarında satılmış, ancak askeri yeteneği sayesinde Eyyubi ordusunda hızla yükselmiştir.
Baybars'ın tarih sahnesine çıkışı, Fransa Kralı IX. Louis komutasındaki 7. Haçlı Seferi'ne karşı Mansure'de kazandığı zaferle olmuştur. Burada Tapınak Şövalyelerini imha etmiş ve Fransa Kralını esir almıştır.
Ancak asıl efsanesi Ayn Calut Muharebesi (1260) ile yazılmıştır. Moğolların Bağdat'ı yakıp yıkarak Suriye'ye girdiği ve "yenilmez" addedildiği bir dönemde, Sultan Kutuz'un ordusunun öncü birliklerine komuta etmiştir.
Baybars, sahte bir geri çekilme (Turan Taktiği) ile Moğol ordusunu pusuya düşürmüş ve Moğol ilerleyişini tarihte ilk kez kalıcı olarak durdurmuştur. Bu zafer, İslam dünyasını mutlak bir yokoluştan kurtarmıştır.
Sultan olduktan sonra ömrünü "Cihad"a adayan Baybars, Ortadoğu'daki Haçlı varlığına ölümcül darbeler indirmiştir.
• Antakya'nın Fethi (1268): 170 yıldır Haçlıların elinde olan ve zapt edilemez denilen Antakya'yı fethederek Haçlı Prensliği'ne son vermiştir.
• Kaleler Zinciri: Haçlıların elindeki Krak des Chevaliers (Hısnu'l-Ekrad) gibi aşılmaz kaleleri birer birer düşürerek Hristiyan egemenliğini sahil şeridindeki birkaç şehre hapsetmiştir.
Baybars'ın en büyük askeri hamlelerinden biri, Anadolu Selçuklu Devleti'ni Moğol (İlhanlı) tahakkümünden kurtarmak için düzenlediği Anadolu Seferi'dir. 1277 yılında güçlü bir orduyla Anadolu'ya giren Baybars, Elbistan Ovası'nda Moğol ve Selçuklu (Moğol vasalı) birleşik ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmıştır.
Zaferden sonra Kayseri'ye girerek Selçuklu tahtına oturmuş ve adına hutbe okutmuştur. Ancak Anadolu beylerinden ve Pervane Muineddin Süleyman'dan vadettikleri desteği göremeyince ve erzak sıkıntısı baş gösterince Mısır'a geri dönmek zorunda kalmıştır.
Sadece bir savaşçı değil, büyük bir stratejisttir. Moğollara karşı, yine bir Moğol devleti olan ancak Müslümanlaşan Altın Ordu Devleti ile ittifak kurarak İlhanlıları iki ateş arasında bırakmıştır.
Moğolların Bağdat'ta yıktığı Abbasi Halifeliği'ni Kahire'de yeniden kurarak Memlûk Devleti'ne İslami meşruiyet kazandırmıştır. Kahire ile Şam arasında kurduğu mükemmel posta teşkilatı (Berid) sayesinde haberleşmeyi hızlandırmış, Kahire'de kendi adını taşıyan muazzam bir cami inşa ettirmiştir. 1277 yılında Şam'da vefat ettiğinde, ardında sınırları Fırat'tan Nil'e uzanan güçlü bir imparatorluk bırakmıştır.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER