ANA SAYFA YÖNETİCİLER BİLİM İNSANLARI VE ALİMLER DÜŞÜNÜRLER VE EDEBİYATÇILAR SPORCULAR

FAHRİ KORUTÜRK

Fahri Korutürk (1903-1987), Türk asker, diplomat ve devlet adamıdır. Türkiye Cumhuriyeti'nin altıncı Cumhurbaşkanıdır. Deniz Harp Okulu mezunu olan Korutürk, Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevinden sonra diplomatik görevlerde bulunmuş ve Türkiye'nin en çalkantılı siyasi dönemlerinden birinde Cumhurbaşkanlığı yaparak "denge unsuru" olmaya çalışmıştır. Soyadını bizzat Mustafa Kemal Atatürk vermiştir.

Denizcilik Kariyeri ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi

1903 yılında İstanbul'da doğan Fahri Korutürk, 1916'da Bahriye Mektebi'ne girerek denizcilik hayatına başlamıştır. Yavuz ve Hamidiye gibi tarihi gemilerde görev yapmış, Deniz Harp Akademisi'ni bitirerek kurmay subay olmuştur.

Askeri kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi görüşmelerine Türk heyetinde askeri müşavir olarak katılmasıdır. Roma, Berlin ve Stockholm gibi başkentlerde Deniz Ataşeliği yapmış, denizaltı filolarında komutanlık üstlenmiştir. 1957-1960 yılları arasında Oramiral rütbesiyle Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürütmüştür.

Diplomasi Yılları: Moskova Büyükelçiliği

27 Mayıs 1960 Darbesi sırasında Deniz Kuvvetleri Komutanı olan Korutürk, askeri yönetim tarafından emekliye sevk edilmiş ancak devlet hizmetinden koparılmamıştır. Diplomatik yetenekleri göz önünde bulundurularak Sovyetler Birliği'ne Moskova Büyükelçisi olarak atanmıştır. Soğuk Savaş'ın en gergin dönemlerinde bu kritik görevi 1964 yılına kadar sürdürmüş, daha sonra kendi isteğiyle görevden ayrılarak Türkiye'ye dönmüştür. 1968 yılında Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından Kontenjan Senatörü seçilmiştir.

Krizlerin Ardından Gelen Cumhurbaşkanlığı

1973 yılında Cevdet Sunay'ın görev süresinin dolmasıyla Türkiye büyük bir siyasi krizin içine girmiştir. Asker kökenli Faruk Gürler ile sivil kanadın adayı Tekin Arıburun arasında mecliste yaşanan kilitlenme, yüzlerce tur süren oylamalara neden olmuştur. Sonuçta partiler (AP, CHP, CGP) Fahri Korutürk ismi üzerinde uzlaşmış ve Korutürk, Türkiye'nin 6. Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

Kıbrıs Barış Harekâtı ve Koalisyonlar Dönemi

Korutürk'ün Cumhurbaşkanlığı (1973-1980), Türkiye tarihinin en istikrarsız ve zorlu dönemlerinden birine denk gelir. 7 yıllık görev süresinde tam 8 farklı hükümet kurulmuş, sağ-sol çatışmaları sokağa taşmış ve siyasi cinayetler artmıştır. Korutürk, bu kaotik ortamda anayasal kurallar içinde kalarak devleti hükümetsiz bırakmamak için büyük çaba sarf etmiştir.

Döneminin en önemli olayı, 1974 yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı'dır. Bülent Ecevit ve Necmettin Erbakan koalisyonu sırasında yapılan bu harekâta Devlet Başkanı sıfatıyla onay vermiştir. Ayrıca İstanbul'un iki yakasını birleştiren Boğaziçi Köprüsü onun döneminde açılmıştır.

Son Yılları ve Vefatı

1980 yılında 7 yıllık görev süresini tamamlayarak Çankaya Köşkü'nden ayrılmış ve Cumhuriyet Senatosu Tabii Senatörü olmuştur. Ancak 12 Eylül 1980 Darbesi ile meclis feshedilince bu görevi sona ermiştir. 12 Ekim 1987 tarihinde İstanbul'da vefat eden Fahri Korutürk, Devlet Mezarlığı'na defnedilmiştir.

2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER