ANA SAYFA YÖNETİCİLER BİLİM İNSANLARI VE ALİMLER DÜŞÜNÜRLER VE EDEBİYATÇILAR SPORCULAR

SÜLEYMAN SAMİ DEMİREL

Süleyman Demirel (1924-2015), Türk inşaat mühendisi, siyasetçi ve devlet adamıdır. Türkiye Cumhuriyeti'nin dokuzuncu Cumhurbaşkanıdır. Siyasi kariyeri boyunca 7 kez hükümet kurarak "Gidip de gelmesiyle" ünlü olmuş, Türk siyasetinin son 50 yılına damgasını vurmuştur. Isparta'nın İslamköy'ünde doğup çobanlık yaptığı günlerden Çankaya Köşkü'ne uzanan hayat hikayesiyle "Çoban Sülü" ve "Barajlar Kralı" lakaplarıyla da tanınır.

Mühendislikten Siyasete: Barajlar Kralı

1924 yılında Isparta'da doğan Demirel, İstanbul Teknik Üniversitesi'nden inşaat yüksek mühendisi olarak mezun olmuştur. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü yaptığı dönemde Seyhan Barajı gibi büyük projelere imza atmış, bu icraatları ona siyasette büyük bir popülarite kazandırmıştır.

27 Mayıs sonrası Adalet Partisi'nin (AP) başına geçerek 1965 seçimlerinde tek başına iktidar olmuş ve 41 yaşında Türkiye'nin en genç Başbakanı unvanını almıştır. Boğaziçi Köprüsü ve Keban Barajı gibi dev eserler onun başbakanlığı döneminde projelendirilmiş veya yapılmıştır.

Darbeler ve "Şapkayı Alıp Gitmek"

Demirel'in siyasi hayatı askeri müdahalelerle sık sık kesintiye uğramıştır. 1971'deki 12 Mart Muhtırası ile başbakanlıktan istifa etmek zorunda kalmıştır. 1970'lerin çalkantılı yıllarında Milliyetçi Cephe hükümetlerini kurarak iktidarda kalmaya çalışsa da, 12 Eylül 1980 Darbesi ile siyasi yasaklı hale gelmiş ve Zincirbozan'a sürgüne gönderilmiştir. Siyasi literatüre giren "Dün dündür, bugün bugündür" ve "Şapkamı alır giderim" sözleri bu zorlu süreçlerdeki pragmatizmini yansıtır.

Yasakların Kalkması ve Cumhurbaşkanlığı

1987 referandumu ile siyasi yasağı kalkan Demirel, Doğru Yol Partisi'nin (DYP) başına geçerek 1991'de tekrar Başbakan olmuştur. Turgut Özal'ın 1993'teki ani vefatı üzerine TBMM tarafından Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı dönemi, 28 Şubat Süreci gibi gerilimli olaylara ve koalisyon hükümetlerine sahne olmuştur. Bu süreçte "devletin uyumlu işlemesini gözetme" misyonunu üstlenmiş, ancak 28 Şubat'taki tavrı nedeniyle bazı kesimlerce eleştirilmiştir. 2000 yılında görev süresi dolunca aktif siyaseti bırakmıştır.

Vefatı

Siyaseti bıraktıktan sonra "Güniz Sokak"taki evinde devlet adamlarına ve siyasetçilere tavsiyelerde bulunmaya devam eden Demirel, 17 Haziran 2015'te solunum yolu enfeksiyonu ve kalp yetmezliği nedeniyle 90 yaşında Ankara'da vefat etmiştir. Naaşı, memleketi Isparta İslamköy'deki Çalcatepe'de bulunan anıt mezarına defnedilmiştir.

2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER