Oktay Sinanoğlu (1935-2015), Türk kimya mühendisi, moleküler biyofizikçi ve kuramsal kimyacıdır. Bilim dünyasında 26 yaşında profesör olmasıyla "son 300 yılın en genç profesörü" unvanını alarak büyük bir yankı uyandırmıştır. Akademik başarılarının yanı sıra Türkçenin korunması ve bilim dili olarak kullanılması yönündeki keskin fikirleri ve mücadelesiyle Türkiye'de geniş kitleler tarafından tanınmış bir aydındır.
1935 yılında İtalya'nın Bari şehrinde doğan Sinanoğlu, İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla ailesiyle birlikte Türkiye'ye dönmüştür. TED Ankara Koleji'ni birincilikle bitirdikten sonra burslu olarak gittiği ABD'de, Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi ve M.I.T. gibi dünyanın en prestijli okullarında eğitimini tamamlamıştır.
1960 yılında Yale Üniversitesi'ne katılan Sinanoğlu, sadece üç yıl içinde, 1963'te tam profesörlük unvanını almıştır. Yale'in son üç asırlık tarihinde bu unvana en genç yaşta ulaşan isimlerden biri olarak bilim tarihine geçmiştir. Yale bünyesinde Kuramsal Kimya Bölümü'nü kurmuş ve 37 yıl boyunca burada binlerce çalışma yürütmüştür.
Oktay Sinanoğlu, atom ve moleküllerin çok-elektron teorisi, çözgeniter teorisi ve mikrotermodinamik gibi alanlarda devrim niteliğinde çalışmalar yapmıştır. Kuantum mekaniğinde Paul Dirac gibi isimlerin dahi çözemediği bazı matematiksel problemleri çözdüğü kabul edilir.
Özellikle laboratuvar ortamında kimyasalların nasıl tepki vereceğini önceden öngörebilen ve kendi matematik teorilerine dayanan "Sinanoğlu İndirgemesi" adlı yöntemi, kimya dünyasında büyük bir yenilik olarak kabul edilmiştir. Bu üstün başarıları nedeniyle Nobel Kimya Ödülü'ne iki kez aday gösterildiği ifade edilmektedir.
Akademik kariyerinin zirvesindeyken, Türkiye'nin kültürel ve dilsel bir istila altında olduğunu savunarak rotasını dil bilimine ve toplumsal farkındalığa kırmıştır. "Bye Bye Türkçe" ve "Hedef Türkiye" gibi kitaplarıyla, eğitimin mutlaka Türkçe olması gerektiğini, yabancı dille eğitimin bir milleti köleleştireceğini savunmuştur.
Türkçenin matematiksel yapısı sayesinde dünyanın en iyi bilim dillerinden biri olduğunu her fırsatta vurgulamış; internet yerine "örütbağ", üniversite yerine "evrenkent", atom yerine "öğecik" gibi birçok Türkçe karşılık önermiştir.
1975 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan özel bir kanunla, kendisine dünyada ilk ve tek olan "Türkiye Cumhuriyeti Profesörü" unvanı verilmiştir. Aynı zamanda TÜBİTAK Bilim Ödülü ve Japonya'nın en yüksek bilim ödülleri gibi pek çok uluslararası nişanın sahibidir. Yale'den emekli olduktan sonra Türkiye'ye dönerek Yıldız Teknik Üniversitesi'nde dersler vermiş ve gençlere bilim aşkını aşılamaya çalışmıştır.
Hayatının son yıllarını hem bilimsel çalışmalarına devam ederek hem de Türk dünyası üzerine konferanslar vererek geçiren Sinanoğlu, 19 Nisan 2015 tarihinde Florida'da vefat etmiştir. Naaşı Türkiye'ye getirilmiş ve İstanbul Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir. Oktay Sinanoğlu, ardında sadece formüller değil, diline ve kültürüne sahip çıkan onurlu bir bilim insanı duruşu bırakmıştır.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER