Fuat Sezgin (1924-2018), İslam bilim tarihi alanında dünyanın en önde gelen otoritelerinden biri kabul edilen Türk akademisyen ve yazardır. Özellikle Müslüman bilim insanlarının insanlık tarihine ve modern bilimin oluşumuna yaptığı katkıları belgeleriyle kanıtlayan çalışmalarıyla tanınır. 13 ciltlik devasa eseri "Geschichte des arabischen Schrifttums" (Arap-İslam Edebiyatı Tarihi), oryantalist çalışmalar için hala aşılamamış bir başvuru kaynağıdır.
1924 yılında Bitlis'te doğan Fuat Sezgin, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde dünyaca ünlü Alman oryantalist Hellmut Ritter'in öğrencisi olmuştur. Ritter'in, günümüz modern biliminin temellerinde 9. ve 13. yüzyıllar arasındaki İslam medeniyetinin yadsınamaz bir payı olduğunu vurgulaması, Sezgin'in tüm hayatını bu alana vakfetmesine neden olmuştur.
Doktora çalışmasında İslam kültürünün en önemli hadis kaynaklarından biri olan Buhari üzerine yoğunlaşmış; Buhari’nin sadece sözlü rivayetlere değil, İslam’ın çok erken dönemlerine giden yazılı kaynaklara dayandığını ispatlayarak bilim dünyasında büyük bir tartışma başlatmıştır.
27 Mayıs 1960 askeri darbesi sırasında, üniversiteden uzaklaştırılan "147'ler" olarak bilinen akademisyenler listesinde yer almıştır. Türkiye'deki kürsüsünü kaybetmesi üzerine bir valizle yurt dışına gitmek zorunda kalan Sezgin, çalışmalarına Almanya'daki Frankfurt Goethe Üniversitesi'nde devam etmiştir. 1965 yılında profesör olmuş ve burada hayatının en büyük projesi olan "Arap-İslam Edebiyatı Tarihi" külliyatını cildi cilt üzerine ekleyerek yayımlamaya başlamıştır.
Fuat Sezgin, sadece tozlu raflardaki yazmaları okumakla kalmamış; Müslüman bilginlerin yüzyıllar önce kullandığı astronomi, tıp, kimya ve denizcilik aletlerinin izini sürmüştür. Yazılı kaynaklardaki tariflere dayanarak bu aletlerin numunelerini yeniden yaptırmıştır.
1982 yılında Frankfurt'ta Arap-İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü'nü ve ardından bir müze kurmuştur. Bu müzede sergilenen aletlerin benzerlerini Türkiye'ye kazandırarak, 2008 yılında Gülhane Parkı içerisinde açılan İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi'nin kurulmasına öncülük etmiştir.
Fuat Sezgin, Süryanice, İbranice, Latince ve Almanca dahil olmak üzere 27 dili çok iyi derecede bilmekteydi. Bu muazzam dil becerisi, ona dünyanın her yerindeki orijinal el yazmalarını doğrudan inceleme imkanı tanımıştır. Bilim dünyasına yaptığı katkılar nedeniyle Kral Faysal Ödülü, Almanya Federal Hizmet Madalyası ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü gibi pek çok prestijli ödülün sahibi olmuştur.
30 Haziran 2018 tarihinde, 93 yaşında İstanbul'da vefat etmiştir. Naaşı, kurucusu olduğu müzenin önünde, Gülhane Parkı içerisindeki özel alana defnedilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti tarafından 2019 yılı "Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı" ilan edilerek hatırası onurlandırılmıştır. Onun çalışmaları, Müslüman dünyasının özgüvenini tazelemiş ve bilim tarihinin tek taraflı değil, medeniyetler arası bir bayrak yarışı olduğunu tüm dünyaya göstermiştir.
2026-TÜRK TARİHİNE YÖN VERENLER